POTHOLES IN DOMBIVLI OR DOMBIVLI IN A POTHOLE?
DOMBIVLI IN A POTHOLE डोंबिवलीतील खड्डे की खड्डयातली डोंबिवली?
डोंबिवली – एकेकाळी ‘कल्याण-डोंबिवली महापालिकेचा’ अभिमान वाटावा असा शहर. सुसंस्कृत नागरिक, चोख शिस्त, शिक्षणाची उच्च परंपरा, आणि मुंबईच्या इतक्या जवळ असूनही एक निवांत, तरीही आधुनिक जीवनशैली जपलेलं ठिकाण. पण आज जेव्हा या शहरात पाऊल ठेवतो, तेव्हा शहराची ओळखच विसरावी लागते. कारण आता डोंबिवली ओळखली जाते ती केवळ ‘खड्ड्यां’साठी.
रस्ते म्हणजे विकासाचं दर्शन असतं असं म्हटलं जातं. पण डोंबिवलीत रस्ते पाहिल्यानंतर वाटतं की विकास कुठल्या खड्ड्यात गडप झाला आहे. कुठलाही रस्ता घ्या – whether it’s Phadke Road, Manpada Road, MIDC area, या रस्त्यांवरून गाडी चालवणं म्हणजे जणू एखाद्या अडथळ्याच्या शर्यतीत भाग घेणं. अगदी नव्या नव्या झालेल्या रस्त्यांनाही महिन्याभरात खड्डे पडतात. मग प्रश्न पडतो – डोंबिवलीत रस्ते तयार होतात का खड्डे?
DOMBIVLI IN A POTHOLE खड्ड्यांचे राजकारण
डोंबिवलीतील खड्डे हे फक्त रस्त्यांवरचे गड्ढे नाहीत, ते अपयशाचं राजकारण दाखवणारे खुणेचे दगड आहेत. सत्ताधाऱ्यांनी प्रत्येक निवडणुकीत “इन्फ्रास्ट्रक्चर सुधारू”, “रस्त्यांचं काँक्रीटीकरण करू”, असं सांगितलं. पण प्रत्यक्षात झाले काय? फक्त डांबराचा थर आणि वर एक फोटोसेशन. येणाऱ्या पावसाळ्यात तो थर विरघळतो आणि उरतात केवळ खड्डे. मग हे खड्डे भरण्यासाठी पुन्हा टेंडर, पुन्हा खर्च आणि पुन्हा भ्रष्टाचार. हा सारा खेळ जनतेच्या सहनशीलतेच्या खिशातून सुरू राहतो.
नागरिकांचा संताप
डोंबिवलीत राहणाऱ्यांना सकाळी ऑफिसला जाण्यासाठी अर्धा तास जास्त लागतो कारण रस्त्यांवर खड्डे आहेत. बाईकस्वारांनी हेल्मेट घालावं हे योग्यच, पण या खड्ड्यांमुळे अपघातांचे प्रमाण इतकं वाढलंय की आता लोक गाडी चालवताना प्राणाला मुकतात. याचा त्रास फक्त सामान्य माणसांनाच नाही, तर रिक्षाचालक, टॅक्सीचालक, शाळेची वाहतूक करणारे ड्रायव्हर आणि अगदी रुग्णवाहिका चालवणाऱ्यांनाही होतो. एक रुग्ण वेळेवर हॉस्पिटलमध्ये पोहोचला नाही, कारण रस्त्यावर ५० खड्डे होते – हे केवळ बातमी नाही, ही व्यवस्थेची हत्या आहे.
DOMBIVLI IN A POTHOLE? सोशल मीडियावरचा स्फोट
डोंबिवलीकर सोशल मीडियावर आपला संताप व्यक्त करत आहेत. “खड्डे वॉरियर्स”, “पॉटहोल्स ऑफ डोंबिवली”, अशा इंस्टाग्राम पेजेस, व्हॉट्सअॅप ग्रुप्स, ट्विटर हॅशटॅग्सचा उदय झाला आहे. नागरिक स्वतःचे फोटो काढून ‘खड्ड्यांजवळ’ पोस्ट करत आहेत. काही ठिकाणी तर खड्ड्यांमध्ये झाडं लावण्यात आली, कुठे गणपती ठेवले गेले – हे सगळं एक प्रकारची निषेधाची शैली आहे. लोक हसतात, शेअर करतात, पण त्यामागे एक खोल वेदना आहे – “कोणी ऐकतोय का?”
विकास कुठल्या दिशेने?
डोंबिवलीमध्ये बऱ्याच मोठ्या रिअल इस्टेट स्कीम्स उभ्या राहत आहेत. हजारो फ्लॅट्स विकले जात आहेत, किंमती चढत चालल्या आहेत. पण त्या सोसायट्यांना जोडणारे रस्ते खड्ड्यांनी भरलेले. लोक महागड्या गाड्या घेतात, पण त्या गाड्यांचे चाकं रस्त्यातच मोडतात. डोंबिवली Smart City प्रकल्पाचा भाग आहे असं म्हणतात, पण हे smart potholes का तयार झालेत याचं उत्तर मात्र कोणी देत नाही.
प्रशासनाची उदासीनता
महापालिका, सार्वजनिक बांधकाम विभाग, आणि स्थानिक लोकप्रतिनिधी – हे सगळे जण एकमेकांकडे बोट दाखवतात. “पावसामुळे काम रखडलं”, “कंत्राटदार दोषी आहे”, “टेंडर प्रक्रिया सुरू आहे” – ही जुनी, चाचपडलेली कारणं आता डोंबिवलीकरांच्या अंगवळणी पडली आहेत. नागरिकांना खात्री आहे की या खड्ड्यांमध्ये त्यांच्या मतांचं मोलही हरवलंय.
उपाय – पण कोण करणार?
खड्ड्यांवर बोलणं, पोस्ट करणं, निषेध करणं हे एका मर्यादेपर्यंत ठीक आहे. पण आता गरज आहे ती ठोस कृतीची.
पारदर्शक टेंडर प्रक्रिया
कामाची गुणवत्ता तपासणारा स्वतंत्र यंत्रणा
कामानंतरची जबाबदारी (accountability)
नागरिकांनी केलेल्या तक्रारींवर तत्काळ कार्यवाही
Google Map वर pothole reporting सिस्टमचा वापर
या सगळ्या गोष्टी शक्य आहेत. पण यासाठी नागरिकांचा आक्रोश पुरेसा नाही, त्यांना संघटित होऊन कायमस्वरूपी दबाव निर्माण करावा लागेल.
शेवटी काय?
POTHOLES IN DOMBIVLI OR DOMBIVLI IN A POTHOLE ? आजची परिस्थिती अशी आहे की खड्डे डोंबिवलीत आहेत की डोंबिवली खड्ड्यांत आहे हेच कळेनासं झालंय. जर वेळेवर पावलं उचलली नाहीत, तर ही केवळ रस्त्यांची नाही, तर संपूर्ण व्यवस्थेची अधोगती ठरेल. डोंबिवलीला पुन्हा “सुसंस्कृत शहर” म्हणून ओळख मिळवायची असेल, तर रस्ते हे केवळ पायवाट नसून, लोकांच्या स्वाभिमानाचा मार्ग आहेत हे प्रशासनाने लक्षात घ्यायला हवे.
डोंबिवलीकरांना फक्त रस्ते नको आहेत, त्यांना हक्काने चालता यावं, सुरक्षितता असावी, आणि स्वच्छतेची हमी हवी आहे. खड्ड्यांतून डोंबिवलीला बाहेर काढायचंय – केवळ टीका करून नव्हे, तर ठाम कृती करून!
लेखन – मनिष जोशी ₹udra – शब्दांचा शिलेदार
हे देखील वाचा- अग्रलेख